Niềm tin khó phân định chính xác, nhưng nó tạo ra sức mạnh để con người chịu đựng. Nó cho năng lực để con người vươn lên. Nó phát ra ý nghĩa những giờ phút sinh động trong cuộc sống. Mất niềm tin kể như mất tất cả ý nghĩa cùng lạc thú của cuộc đời.
Niềm tin trong con người quanh ta khá phức tạp. Khi may mắn tin “số đỏ”. Khi thất bại tin “số đen”. An tâm trong mọi cả trong mọi cảnh ngộ vì tin “số Trời đã định”.
Niềm tin mà thiếu suy xét dễ lâm vào tình trạng “tin bợm mất trâu, tin bạn mất vợ”. Kinh nghiệm này làm ta mất niềm tin và sinh ra nghi ngờ.
Ở đời ai học được chữ ngờ nên phải có thái độ nghi. Thái độ chờ xem sao (wait and see) là hành động cẩn trọng, khôn ngoan, dè dặt. Nghi ngờ cũng là hành động khổ tâm, khổ trí, lúc nào cũng “nửa tin rằng đúng, nửa ngờ rằng không”. Muốn tin chắc mà không dám chắc. Phải đặt giả thiết, rồi tìm nghiêm chứng và chờ thời gian trả lời. Đến khi nắm vững được sự kiện, cái ngờ đã hết, cái nghi không còn cơ hội đã qua, dịp tiện đã mất. Ta lại hối tiếc, tự trách sao lại đa nghi.
Nhưng giữa xã hội chân giả lẫn lộn, thực chất tồi tệ đều được mầu mè hóa. Ngành quảng cáo đang là ngành phát triển bậc nhất trong thương trường, cơ quan tuyên truyền vẫn đắc dụng trong chính trường. Thì sao lại không nghi, lại càng nghi khi một lần tin lầm. “Chim bị cung bắn một lần thấy cây cong cũng sợ”. “Đạp vỏ dưa té, thấy vỏ dừa cũng tránh”. Và nhiều lúc chúng ta lại hối tiếc tự trách sao lại nghi oan.
Nào đã hết đâu, ta lại nghi ngờ cả chính ta nữa. Nhà thông thái J. Michel cho biết : “Khôn ngoan chính là biết nghi ngờ sự khôn ngoan của mình”.
Không tin hoàn toàn vào lời người nói cũng là một cách khôn ngoan như lời Kinh Thánh dạy : “Kẻ ngu dốt tin hết mọi lời” (Châm-ngôn 14:15).
Thảm cảnh nào hơn khi hai vợ chồng không còn tin nhau, cha mẹ con cái không còn tin nhau, anh chị em tronh nhà không còn tin nhau, bè bạn chẳng ai tin ai. Mỗi người cứ theo phương châm : “Thà nghi lầm còn hơn tin lầm” thì còn gì cái vui tự nhiên trên đời.
Không có gì vui bằng khi được người khác tin mình. Tổng Thống Trump vừa đắc cử năm 2024. Được bao nhiêu số phiếu cử tri bầu cho mình là bằng chứng được bấy nhiêu người tin nơi mình. Sau gần hai năm, những lời hứa của ứng cử viên đắc cử “bay theo gió, vẩn vơ cùng mây”, lòng tin nơi cử tri mất đi với ấn tượng bị lường gạt. Thời nay,ứng cử viên giỏi đều có khả năng hứa thật nhiều để cử tri tin, và có khả năng thuyết phục cử tri tại sao lời hứa không thành, hầu giữ được lòng cử tri.
Trong sinh hoạt hằng ngày, nhiều lúc trò chuyện, nhiều khi bàn luận, chúng ta ngó thấy hai người đối diện, một người cố gắng thuyết phục như muốn nói : tin tôi đi hay làm ơn tin tôi đi ! Thế mà người kia vẫn ngần ngừ.
Lạ một điều, bất cứ ai nói xấu người khác đều có một số người tin ngay và tin người đang nói xấu người khác là nói thật. Dễ tin chỉ vì người xấu là phổ thông, có nhiều chung quanh.
Lạ một điều, bất cứ ai nói tốt về người khác đều có một số người không tin và tin người đang nói tốt về người khác là không thật. Khó tin vì người tốt là bất thường, ít có chung quanh.
Làm cho người khác tin mình rất khó, song cái khó đó sẽ biến đi khi người đối diện nhận ra sự “trung thực” của mình. Ông Ramsey Clark, Cựu Bộ trưởng Tư pháp Hoa Kỳ (18/12/1927 - 9/4/2021) đã nói : “Sự trung thực là nền tảng cơ bản giữ cho mối quan hệ được bền vững”. “Trung thực” với nhau là dễ tin nhau.
Người xưa đã đề ra phương thức sống ở đời bằng bốn chữ : “Thành, kính, tín, hành”. “Thành” là trung thực, thành thật dẫn đầu. Từ “trung thực” này mới biết “kính” những điều phải lẽ và giữ được “tín”, trung tín trong lời hứa tạo lòng tin nơi người, đưa đến “hành” là hành xử phải lẽ. Trong vở kịch Hamlet của Shakespeare, nhân vật chính tên là Hamlet, hoàng tử nước Đan Mạch, nói : “Phải trung thực với mình thì mới không lừa gạt ai”. “Trung thực” đi đôi với lòng tin trong tất cả mối quan hệ. Từ quan hệ hôn nhân, gia đình, bè bạn đến cả lãnh vực kinh doanh, giáo dục và tôn giáo.
Kinh Thánh dạy Cơ-đốc nhân chúng ta những điều phải nghĩ đến để hành xử thì “trung thực” đứng đầu. “Phàm điều chi chân thật (trung thực), điều chi đáng tôn, điều chi công bình, điều chi thánh sạch, điều chi đáng yêu chuộng, điều chi có tiếng tốt, điều chi có nhân đức đáng khen, thì anh em phải nghĩ đến” (Phi-líp 4:8). Lời Kinh Thánh cũng dạy Cơ-đốc nhân : “Phải chừa sự nói dối, hãy nói thật với kẻ lân cận mình” (Ê-phê-sô 4:25). Chúng ta vẫn biết “nói thật mất lòng”, nên sự “trung thực” cần phải khéo léo bày tỏ “bởi lòng yêu thương thật tình, bởi lời chân thật” (II Cô-rinh-tô 6:6-7) thì người nghe có thể chấp nhận và tin.
Điều “trung thực” của chúng ta đôi khi bị hiểu lầm. Không sao. Chính sự “trung thực” giúp ta yên tâm và hi vọng một ngày nào đó sẽ hiểu được sự “trung thực” của mình mà đem lòng tin cậy.
Ở trong bất cứ thời đại nào, người “trung thực” vẫn là người đáng tin cậy.
Người “trung thực” dễ “tin mọi sự” vì thường cứ “suy bụng ta ra bụng người” như lời Kinh Thánh dạy : “Tình yêu thương ... tin mọi sự” (I Cô-rinh-tô 13:7). “Tin mọi sự” nơi người khác còn đòi hỏi sự thông cảm. Trong tiếng Anh, thông cảm có nghĩa là hiểu biết - understand, hay nhận thức thấu đáo - comprehend. Tiếng Việt mình hay “thông cảm” không phải chỉ là hiểu biết hay nhận thức thấu đáo vì đó chỉ mang ý nghĩa “Thông”, nhưng còn hàm ý cảm xúc của tấm lòng, mang ý nghĩa “Cảm”. Thông cảm dự phần cả trí lẫn tâm.
Thưa quý anh chị con cái Chúa,
Với “trung thực”, “thông cảm” và thêm “yêu thương” là dễ dàng “tin mọi sự”. Nên quý vị chưa là Cơ-đốc nhân không lạ gì thấy con cái Chúa chúng ta “tin mọi sự” về Lời Đức Chúa Trời phán qua Kinh Thánh. Lời Kinh Thánh minh định : “Cả Kinh Thánh đều là bởi Đức Chúa Trời soi dẫn, có ích cho sự dạy dỗ, bẻ trách, sửa trị, dạy người trong sự công bình, hầu cho người thuộc về Đức Chúa Trời được trọn vẹn và sắm sẵn để làm mọi việc lành” (II Ti-mô-thê 3:16-17).
Thưa quý vị đang đi tìm niềm tin,
Chúng ta thường hiểu mới tin, nhưng với lời Kinh Thánh, đôi khi chúng ta tin, tiếp tục học hỏi qua quý mục sư, rồi mới hiểu.
Quý vị đang đọc bài này hãy tin lời Chúa Jêsus phán : “Vì Đức Chúa Trời yêu thương thế gian, đến nỗi đã ban Con một của Ngài, hầu cho hễ ai tin Con ấy không bị hư mất mà được sự sống đời đời” (Giăng 3:16). Chúa Jêsus xác quyết : “Quả thật, quả thật, ta nói cùng các ngươi, ai nghe lời ta mà tin Đấng đã sai ta, thì được sự sống đời đời, và không đến sự phán xét, song vượt khỏi sự chết mà đến sự sống” (Giăng 5:24).
Quý vị đừng lấy làm lạ, tại sao một số Cơ-đốc nhân hay nói về Cứu Chúa Jêsus cùng quý vị. Chỉ vì “tôi tin, nên tôi nói” (Thi-thiên 116:10). “Tin” nhiều “nói” nhiều, “tin” ít “nói” ít, và “lấy lòng yêu thương nói ra lẽ chân thật” (Ê-phê-sô 4:15) để quý vị “tin mọi sự” về Chúa Jêsus.
Tiếng Việt mình hay, khi ghép “tin” và “yêu” làm một. Khi con cái Chúa “tin yêu” mà nói, chắc có người lắng nghe và “tin mọi sự” mình nói.
Giới thiệu thơ Tin Lành
Tin Tưởng
“Lấy lòng thương yêu mà chiều nhau” (Thi-thiên 4:8)
Tin tưởng rằng mua được giá hời
Người bán xem chừng rất ... chịu chơi
Về nhà mới biết mua đồ rởm
Của rẻ, hiểu chưa ... là của ôi !
Tin tưởng rằng ông, một hiền tài
Nói gì thiên hạ cũng nghe ngay
Như tôi nghĩ thế, còn mê sảng,
Tin ông , đến nỗi nước non này.
Dối trá tràn lan khắp thế gian
Khi người tin lời nói Sa-tan
Quên đi lệnh Chúa nghiêm minh ấy
Để lại thiên thu hận ngút ngàn.
Cho nên ... chỉ còn lại một đường
Một đường ... tin tưởng Đấng Yêu Thương
Mình Ngài ta có lòng yên ổn
Và có đời sau phước vĩnh trường.
Tác giả : Thi sĩ Tường Lưu
Cơ-đốc nhân cao niên, Hoa Kỳ
